29/08/2023

Chhaupadi en onreinheid van menstruerende vrouwen in Nepal

Wij vrouwen zijn in ons leven gemiddeld maar liefst 2700 dagen ongesteld. Omgerekend is dat zo’n 7,4 jaar! Nou is dat op zichzelf al “kut” genoeg (althans; als je dat zo ziet), maar stel je even voor dat je in Nepal woont. Daar wordt menstruatie nog vaak gezien als “onrein”. Terwijl het toeval wilde dat ik tijdens mijn reis door Nepal zelf mijn eigen maandelijkse periode had, maakte ik kennis met de eeuwenoude, diepgewortelde traditie Chhaupadi en met menstruele taboes en geloofsovertuigingen in algemene zin.

In dit blog ontrafel ik menstruatietaboes in Nepal, duik ik de wereld van Chhaupadi in en deel ik mijn ontdekkingen met jou.

Verder deel ik wat dit laat zien over de kracht van culturele overtuigingen, opvattingen, normen en waarden en generatie gedragen tradities. Tot slot stel ik mezelf de vraag hoe het eigenlijk gesteld is met menstruatietaboes en Nederland én met die van mezelf. Ik ben natuurlijk ook reuze benieuwd hoe dit bij jou zit. Je bent welkom om te reageren in de comments ❤️

Geschatte leestijd: 11 minuten

MasterJourney_Bhaktapur_vrouwen
Omringd door de prachtige Newari vrouwen in Bhaktapur, Nepal

Wat is Chhaupadi?

Chhaupadi is een eeuwenoude Hindoe-traditie in Nepal waarbij vrouwen en meiden tijdens hun menstruatie worden afgezonderd en geïsoleerd in zelfgemaakte hutten, stallen of schuren.

Ondanks het feit dat het sinds 2005 officieel verboden is, blijft deze diepgewortelde gewoonte voortbestaan in voornamelijk de remote dorpen in het verre westen van Nepal.

Vrouwen gaan daar gemiddeld 5 dagen per maand naar piepkleine stallen/hutjes van modder. Ongetrouwde vrouwen zelfs 2 dagen langer (de vrijgezel in mij is nog aan het bekomen van deze regel).

Op verre (“veilige”) afstand van hun eigen huis slapen zij hier soms tussen het vee, opgehokt met andere menstruerende vrouwen of helemaal alleen. Ik las een interview met een 26-jarige vrouw in West Nepal die tussen de geiten sliep en hun urine letterlijk over zich heen voelde stromen.

Zonder isolatie (besef dat het in Nepal in de winter ijskoud is en in de zomer bloedheet), ramen, matrassen, dekens en ventilatie en zonder voorzieningen om te kunnen koken, douchen of naar het toilet te gaan.

Oh ja en zonder tampons en maandverband, met alleen “een doekje voor het bloeden”.

Jaarlijks overlijden vrouwen aan ziekten, aanvallen van wilde dieren (ja hier zijn wilde tijgers en giftige slangen) en verstikking. Oh ja, en ondanks de zgn. onreinheid vinden er ook verkrachtingen en mishandeling plaats in de afgelegen hutjes…..

Kinderen gaan trouwens van kleins af aan gewoon mee en een vrouw die net bevallen is brengt daar ook haar begin tijd door.

In augustus 2023 is er in het Baitadi-district in het Westen van Nepal nog een 16-jarig meisje overleden door een slangenbeet tijdens het uitvoeren van Chhaupadi tijdens haar menstruatie.

Waarom praktiseren mensen in Nepal chhaupadi?

Chhaupadi in Nepal is dus gebaseerd op eeuwenoude Hindoeïstische overtuigingen dat vrouwen en meisjes ‘onrein’ zijn tijdens hun menstruatie. Menstruerende vrouwen zijn gevaarlijk en moeten daarom gescheiden worden van koeien (de melk bederft), mannen (worden ziek) en in het dagelijks leven in algemene zin om besmetting te voorkomen. Er wordt gelooft dat menstruatie een straf is voor alles wat vrouwen in hun vorige leven fout hebben gedaan.

Het bijgelovige gebruik komt vooral voor in sommige districten van westelijk Nepal bij religieuze hindoe-gemeenschappen.

Waarom is het zo moeilijk is Chhaupadi uit te bannen?

Omdat de overtuigingen over menstruele onreinheid diepgeworteld zijn in Nepal en al eeuwenlang van generatie op generatie worden doorgegeven. Niet alleen mannen, maar ook vrouwen geloven hier heilig in en dat maakt het lastig en tijdrovend om deze traditie volledig uit te bannen.

Verder gelooft men dat er erge dingen gebeuren wanneer je je niet aan de regels houdt. Dit maakt dat mensen er simpelweg ook niet mee durven stoppen. God zou boos worden als je je hier niet aan houdt. Een gebrek aan educatie, bewustzijn en empowerment van vrouwen houdt dit in stand.  Gevalletje “men weet niet beter” zeg maar.

Stel je eens voor dat jij ineens iets moet doen wat volledig in gaat tegen dat waar jij van overtuigd bent, met alle risico’s van dien. Eerst moet je zelf gaan geloven dat dat wat jij gelooft niet waar is. En dan moet je nog in durven gaan tegen iedereen die dat wel gelooft.

Kan hier niets aan gedaan worden?

Zoals al eerder aangegeven is Chhaupadi in Nepal inmiddels bij wet verboden en strafbaar (geldboete + gevangenisstraf). Maar de uitvoering van deze wet is lastig handhaven, met name in afgelegen gebieden. Een onderzoek in 2020 in het mid-westen van Nepal laat zien dat 60% van de ondervraagde vrouwen weet dat Chhaupadi illegaal is, maar desondanks voert 77% van die meiden het nog steeds uit.

Er wordt daarom vooral ingezet op bewustwording en menstruele voorlichting op scholen en in dorpen. Zodra men zich bewust is van wat menstruatie is en hoe hier mee omgegaan kan worden kan er echte verandering plaatsvinden. Een verandering in de manier van denken. Je moet je voorstellen dat men dit echt gelooft en dat is de belangrijkste reden dat mensen dit blijven praktiseren.

Een ander belangrijk punt is de empowerment van vrouwen. Vrouwen in Nepal hebben helaas nog steeds een achterstandspositie ten opzichte van mannen. Veel meiden in de afgelegen remote areas maken hun school niet af en worden op jullie leeftijd uitgehuwelijkt. De mandominante cultuur, de afhankelijkheid en het gebrek aan educatie speelt een belangrijke rol in het voortzetten van de traditie. Als vrouw is het niet makkelijk om uit zo’n systeem binnen een gemeenschap te stappen.

Is dit in heel Nepal zo?

Het traditionele Chhaupadi wordt alleen nog uitgevoerd in afgelegen streng religieuze gebieden in het westen van Nepal. Maar menstruele taboes en de overtuigingen rondom “onreinheid” zijn vandaag de dag nog steeds sterk aanwezig in de hele Nepalese samenleving.

Volgens een studie van de UN Harmful Practices Working Group in Nepal ondervindt 89% van de meisjes en vrouwen in het land beperkingen tijdens hun menstruatie.

In Achham, een regio in het verre westen van Nepal, kan 60% van de vrouwen niet in hetzelfde huis slapen als de rest van de familie tijdens hun menstruatie. 1 op de 3 meiden kan om die reden niet meer naar school wanneer haar menstruatie start.

Veel menstruerende vrouwen in Nepal mogen nog steeds niet naar tempels, niet in de keuken komen, geen eten aanraken, niet in de buurt van oudere mensen komen en geen dierlijke producten eten en drinken.

En ja, dit is zelfs het geval bij hele moderne en hippe meiden in Kathmandu, zoals bij 1 van mijn vriendinnen.

Meiden in een van de oude paleizen in Durbar Square Patan

Een vrouw is gemiddeld 3-8 jaar van hun leven tweederangsburger vanwege menstruele taboes. Say what?

Langzame veranderingen ten aanzien van menstruatie in nepal

Er vinden wel veranderingen plaats in de manier waarop tegen menstruatie wordt aangekeken. In stedelijke gebieden en onder jongere generaties is er een grotere acceptatie en openheid dankzij voorlichting op scholen en in programma’s.

Dit heeft geleid tot verminderen van stigma en het bevorderen van een meer positieve houding ten opzichte van menstruatie in algemene zin. Maar het zal nog een tijd duren voordat de menstruatietaboes volledig doorbroken zijn en alle vrouwen tijdens hun menstruatie als voorwaardig burger hun leven kunnen leiden. 

Chhaupadi laat de kracht van geloofsovertuigingen zien

Chhaupadi laat de kracht zien van geloofsovertuigingen en culturele tradities, normen, waarden en opvattingen in algemene zin. Hoe bekrompen de menstruele onreinheid vanuit onze westerse bril ook mag lijken, voor een groot deel van de mensen in Nepal is dit hun waarheid. En zo werken overtuigingen dus altijd. Wat je gelooft is jouw waarheid.

Master-Journey_vrouwen_Nepal
Vrouwen in Bhaktapur

Mijn blik op Chhaupadi

Wat geloof ik zelf eigenlijk?

De kracht van de overtuigingen rondom menstruele onreinheid en Chhaupadi in Nepal zette mij ook aan het denken over dat wat ik zelf geloof.

Wat neem ik onbewust aan als waarheid waarmee ik mezelf beperk? Waar wijs ik mezelf of mijn vrouwelijkheid af? Op welke gebieden vind ik mezelf voor wat voor reden dan ook niet goed genoeg?

Wij mensen draaien op overtuigingssystemen. Maar liefst 95% van die overtuigingen zitten in ons onderbewustzijn verstopt. Dit betekent dat we onszelf vaak helemaal niet bewust zijn van datgene wat we denken en overtuigd van zijn.

Het is daarom goed jezelf regelmatig af te vragen wat je denkt en gelooft. En; in hoeverre dit je belemmert of ondersteunt jouw leven in volle potentie te leven. Door het licht van je bewustzijn te schijnen op dat wat in je onderbewustzijn speelt kun je het transformeren en veranderen.

chhaupadi wakkert mijn eigen vrouwelijkheid aan

Het onreinheidsprincipe van menstruatie raakt iets in mij als vrouw en wakkert veel meer aan dan alleen menstruatie gerelateerde taboes. Wat maakt dat wij vrouwen in veel landen en sinds aller tijden onderdrukt zijn door, veelal religieuze, opvattingen en geloofsovertuigingen? Dat wordt een vraag die veel meer gaat leven in de rest van mijn reis.

Mijn westerse oordeel

In gesprek met lokale vrienden ontdek ik ook dat de werkelijkheid genuanceerder ligt dan dat wat mijn westerse oordeel me in eerste instantie verteld.

Er zijn ook vrouwen die met liefde de rituelen, ceremonies en purificaties uitvoeren die horen bij hun menstruele cyclus. Een vriend vertelt dat zijn zus het fijn vindt om 5 dagen afgezonderd in huis te leven en nergens voor te hoeven zorgen om volledig naar binnen te kunnen keren.

Wie ik ben ik dan om daar iets van te vinden? 

Vrije wil en bewustwording

Ik vraag me af wat voor mij kloppend is. Gelijke rechten en vrije wil en keuze. Niet opgelegd van buitenaf, maar een keuze van binnenuit.  Vanuit volledige bewustwording. Dat is geloof ik mijn uitgangspunt. Als vrouwen dit fijn vinden om te doen en hiervoor kiezen is dat natuurlijk helemaal prima. Ik ben heel benieuwd hoe jij als lezer dit ziet, deel dit gerust in de comments.

Hoe is het eigenlijk gesteld met menstruatietaboes in Nederland?

Hoe staan we in Nederland eigenlijk tegenover menstruatie?

En in hoeverre is dit onderwerp “normaal”?  Ik besef me dat het ook bij ons nog vaak wordt gezien als iets wat vies, vervelend en (letterlijk) kut is. Dit las ik vervolgens ook terug op de website van Quest. Veel meiden en vrouwen schamen zich voor hun menstruatie en praten er liever niet over. Ook wordt er vaak lacherig over gedaan.

Hoe kijk ik zelf aan tegen menstruatie?

Als ik naar mezelf kijk vond ik het lange tijd ook bloed irritant (woordgrappen blijven mijn favoriet) om ongesteld te zijn. Ik koos daarom voor een spiraal waardoor ik bijna 4 jaar niet ongesteld was en geen meer idee had van mijn eigen cyclus.

Tot ik rond mijn 35e besloot mijn spiraal te verwijderen. Vanaf het moment dat mijn spiraal eruit is en ik weer ongesteld ben voel ik me vrouwelijker, krachtiger en meer verbonden met mezelf dan ooit tevoren.

Ik vier elke menstruatie weer, ben blij en dankbaar dat mijn lichaam werkt zoals het hoort en merk de verschillen in mijn lichaam (en stemmingen) gedurende mijn cyclus. Ik probeer zoveel mogelijk te leven naar mijn cyclus en dat wat in de verschillende fases passend is.

Zo ben ik on full power de twee weken na mijn ongesteldheid en ben ik oprecht labiel en doodmoe op de dag vóór en de eerste dagen van mijn menstruatie. Nee geen pretje, maar als je je hieraan over geeft, luistert naar je lichaam en goed voor jezelf zorgt pluk je hier de vruchten verderop in je cyclus weer keer twee (of mss wel 3).

Terwijl ik zelf mijn eigen menstruatie vierde ontrafelde ik de menstruatietaboes in Nepal

Menstruatie als onderdeel van een creatieproces

Ongesteld zijn is geen feestje, maar het principe zelf vind ik heel mooi en natuurlijk.

Wij vrouwen zijn creators en zetten nieuw leven op aarde. Onze cyclus is een essentieel onderdeel van dit creatieproces en ongesteld worden is weer een onderdeel van die cyclus.

Simpel gezegd: als onze moeders geen menstruatiecyclus hadden gehad bestonden wij niet. En als wij er geen hadden zouden onze kinderen ook nooit geboren kunnen worden.  

Dat is toch iets om fucking dankbaar voor te zijn of niet? 

En nu jij: Wat doet dit verhaal met jou?

In hoeverre voel jij je comfortabel met je menstruatie en hoe kijk jij hier tegenaan? En welke overtuigingen kun jij in jouw onderbewustzijn naar boven toveren die jou op wat voor manier dan ook belemmeren in je leven? Deel het in de comments!

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *