Wanneer je mee op de transformatiereis naar Nepal gaat, is er één plek die gegarandeerd een diepe indruk op je achterlaat. Een plek waar de grens tussen leven en dood flinterdun is: de Pashupatinath tempel in Kathmandu. Op dag 11 van onze spirituele reis door Nepal, wanneer we terugkeren van onze trail door de Himalaya, bezoeken we deze heilige en bijzondere plek. Niet als toeristische trekpleister, maar als portaal naar een nieuw begin voor jou.

Laatste update in januari 2026.

Wat is de Pashupatinath tempel in Kathmandu?

Het is een hele mond vol: de Pashupatinath-tempel in Kathmandu. Deze hindoetempel, gelegen aan de Bagmati rivier, is een een van de belangrijkste en meest heilige Shiva-tempels ter wereld. Shiva staat voor ontbinding, transformatie en vernieuwing. Het oplossen van vormen zodat iets nieuws kan ontstaan. En dat is dus ook wat centraal staat in en rondom deze tempel.

Je gaat niet naar deze tempel in Kathmandu om de tempel zelf te bezichtigen. Sterker nog, als niet-hindoe kom je de tempel niet eens binnen. Nee, je bezoekt deze plek voor wat er op de oevers van de rivier gebeurt: de traditionele hindoecrematies.

Het is een bizarre, maar ook prachtige confrontatie met de vergankelijkheid van het leven. Het doet je beseffen dat er één ding zeker is: alles wat een begin heeft, heeft ook een einde. In Nepal wordt de dood niet weggestopt, maar gezien als noodzakelijke stap naar iets nieuws. Het oude heeft te sterven voor het nieuwe. En daar kan je veel van leren.

De visie op de dood en reïncarnatie in Nepal

Reïncarnatie en leven na de dood

In het Oosten wordt fundamenteel anders tegen de dood aangekeken dan wij in Nederland gewend zijn. In Nepal is er, naast het hindoeisme en boedhisme, een mengelmoes van allerlei andere stromingen, zoals het lamaïsme, sjamanisme etc. Hoewel er nuanceverschillen zijn, is er één overkoepelend geloof: reïncarnatie. De dood is hier niet het einde, maar de overgang naar iets nieuws. Zie ook onderaan dit blog voor meer ervaringen met de dood in Nepal.

Waarom worden mensen gecremeerd bij de Pashupatinath tempel?

De Pashupatinath Tempel is zoals gezegd een hindoetempel en het overgrote deel (80%) van de Nepalese bevolking hangt het Hindoeïsme aan. De meeste hindoes worden gecremeerd, omdat men gelooft dat dit de snelste manier is om het lichaam terug te geven aan de bron en de ziel te bevrijden zodat het verder kan. Daarnaast heeft het nog een aantal andere voordelen zoals purificatie van het lichaam. Wel zijn er een aantal uitzonderingen zoals zwangere vrouwen, lepra patienten, sadhu’s en kinderen.  Zij worden in principe begraven.

Er komt veel kijken bij zo’n crematie. Net zoals bij de geboorte , spelen astrologische principes een grote rol. Zo schijnt, volgens Vedische astrologische principes, het symbolische afscheid van een persoon gunstig te zijn op zondagen, maandagen en donderdagen. Ook de stand van de zon en Jupiter zouden een rol spelen in een gunstige crematiedag.

De Pashupatinath is een wereld op zich

De Bagmati-rivier wordt door hindoes als heilig beschouwd, omdat deze uiteindelijk uitmondt in de heilige Ganges in India. Een crematie aan deze oevers is voor een Nepalees de meest eervolle manier om afscheid te nemen.

Zodra je het terrein oploopt, zie je de rookwalmen opstijgen. Aan de kades is het een komen en gaan van rituelen. Je ziet families die samen de laatste eer bewijzen, priesters die mantra’s reciteren en vedische astrologen die handpalmen lezen en maanstanden berekenen. Maar je ziet ook het dagelijks leven: kinderen die spelen, daklozen die bedelen, mannen die suikerspinnen verkopen, heilige koeien die rondwandelen en mensen die op een terrasje een chai drinken met uitzicht op de crematieplaatsen.

Deze paradox maakt Pashupatinath tot een plek van enorme wijsheid. Het leert ons dat leven en dood hand in hand gaan en naast elkaar plaatsvinden.

Sadhu’s: De meesters van het loslaten

Een bezoek aan Pashupatinath is niet compleet zonder ontmoeting met de Sadhu’s (of: sadhoes), ook wel heilige mannen of Baba’s genoemd. Zij zijn de ultieme belichaming van het thema van onze reis: transformatie.

Saddhu is Sanskriet voor “goed persoon”. Deze mannen hebben huis, gezin, bezittingen en sociale status opgegeven om zich volledig te wijden aan Shiva, de hindoegod van vernietiging en transformatie. Hun ultieme doel is “Moksha“; bevrijd worden van de cyclus van leven en dood en wedergeboorte door karma. Ze leven van donaties, wonen vaak in kleine grotten of bijgebouwen van de tempel en sommigen smeren hun lichamen in met as van de crematies.

Hoewel hun voorkomen met kleurrijke schmink regelmatig hijsend aan een joint (Shiva’s heilige kruid) voor ons vreemd kan overkomen, herinneren ze ons iets belangrijks: vrijheid ontstaat als je durft los te laten wat de wereld van je verwacht en je eigen pad bewandelt.

Maar wie zijn nou de echte saddhu’s?

Rondom de tempel en de crematieplaatsen, wordt je geroepen door verschillende sadhu’s die met je op de foto willen. Je herkent ze aan hun prachtige (lees: fotogenieke) looks en kostuums. Hoewel deze mannen er geweldig uitzien (en ik uiteraard met ze op de foto ging in 2023) blijken dit niet de ‘echte sadhu’s’ te zijn.

Tijdens mijn derde bezoek aan deze tempel in 2026 met een lokale expert ontdekte ik namelijk dat de ‘echte’ sadhu’s in de gebouwen bij de tempels zitten. En echte sadhu’s hebben afstand genomen van rijkdom, plezier en een werelds bezit en vanuit dat perspectief is bedelen om geld en een foto natuurlijk zachtgezegd wat ‘vreemd’. Gelukkig ontmoette ik in 2026 meerdere ‘echte’ saddhu’s.

Persoonlijke ontmoeting met een yogi/ saddhu bij pashupatinath

In 2026 ben ik zoals gezegd terug in Nepal, onder andere voor de transformatiereis die ik hier host in maart. In 2023 was ik twee keer eerder in deze tempel en omdat dit zo’n indruk maakte wilde ik terug. Niet om zomaar ’te kijken naar crematies’, maar om meer te leren over de filosofie en het geloof achter alles wat je hier ziet, want we gaan hier met de dames in maart natuurlijk ook naartoe.

Na enig zoeken vond ik een expert die me kon helpen met mijn wens voor “deeper knowledge’. We gingen op pad en verbleven maar liefst 5 uur bij de tempel. Met geluk, want ik ontmoette 3 ‘echte saddhu’! Of zijn het nou yogi’s?

Een magisch tafereel rondom het heilige vuur

Ver weggestopt voor toeristen, ontmoette ik een van hen in een van modder gemaakt huisje, vlak naast de plek waar we net een crematie hadden aanschouwd. Terwijl ik de tranen wegveegde van mijn wangen, liep ik het hutje in.

Samen met een aantal lokale Nepalese mannen nam ik plaats rondom een groot vuur: ’the holi fire’.

Het geheel had iets magisch, met het licht van zonnestralen die eens dans leken te maken met het rook van het vuur, de vedische mantra’s en het idee dat nog geen 50 meter verderop het fysieke lichaam van een moeder lag te branden.

Ik raakte in gesprek met een van de sadhu’s die redelijk Engels sprak en 3 jaar ‘sadhu’ was. Tot zo’n 17 jaar geleden werkte hij in Dubai en had hij een ‘normaal’ leven. Met een gezin. Hij vertelde over de verschillende lineages, de verschillende paden en zijn leven nu als saddhu. Zeer indrukwekkend.

Ik besefte me dat ook dít een pad is die je kan bewandelen in je leven. En dat je toekomst niet afhangt van wie je was in je verleden, maar van wie je wil zijn en wat je wil creeren in je toekomst.

We kletsten wat, de chillum ging rond (een van klei gemaakte pijp met marijuana) en ik ontving een blessing. Oh ja, en we gingen natuurlijk op de foto! Dit was absoluut een van de meest bijzondere ervaringen ooit.

De avondceremonie (Aarati) bij Pashupatinath: een hoogtepunt

Als de avond valt over de Pashupatinath tempel, verandert de energie en zodra het donker wordt vind de Aarati plaats, een betoverende ceremonie vol licht en mantra’s. Een moment van devotie. In het hindoeïsme gelooft men dat het goddelijke in elk levend wezen aanwezig is. De Aarati is een eerbetoon aan dat licht in ons en een moment van dankbaarheid voor de wonderlijke creatie van het leven.

Terwijl tussendoor het crematieproces door blijft gaan is dit voor mij wederom een wake-up call. Het leven is een continue cyclus van begin en einde. Het staat niet los van elkaar, maar gaat hand in hand en vindt tegelijkertijd plaats. Het leven is fragiel en een grote reis in, door en naar het onbekende.

We weten niet wat morgen gebeurt, we weten niet wanneer we doodgaan en we weten óók niet wat daarna gebeurd.

Het enige dát we wél weten is dat we doodgaan. En gek genoeg is dat de realiteit die velen proberen te vermijden. We stellen onze dromen uit alsof we ‘nooit doodgaan’, maken ons de godganze dag druk om compleet irrelevante dingen en sommigen gaan meer dood dan levend door het leven. Dat is toch zonde?

Waarom Pashupatinath onderdeel is van onze transformatiereis in Nepal

Een bezoek aan de Pashupatinath tempel is binnen de transformatiereis in maart geen bucketlist item, maar een essentieel onderdeel van jouw proces. Tijdens deze reis gaan we hier samen op pad met deze expert, die je meeneemt naar plekken en perspectieven die voor de meeste mensen gesloten blijven.

Een uitnodiging om het leven in al zijn facetten te omarmen en in beweging te komen naar dat wat jou het gevoel van aliveness geeft. Als we zien hoe fragiel het leven is, ontstaat er een enorme urgentie om je dromen niet langer uit te stellen. De vergankelijkheid van Pashupatinath helpt je om je eigen problemen in een groter perspectief te plaatsen. En voluit JA te zeggen tegen je LEVEN. Niet later, maar NU.

Ben jij ook klaar om het oude achter te laten en je te openen voor nieuw leven? In maart neem ik een kleine groep vrouwen mee naar deze magische plek. Lees er hier alles over.

Meer over de dood in nepal; het leeft hier echt

Een bezoek aan de Pashupatinath tempel is bizar, rauw en emotioneel, maar ook een van de meest bijzondere ervaringen die je ooit zult hebben. Het is, zoals ik in 2023 schreef, “weer eens wat anders dan cake met koffie”. Het laat je anders kijken naar het leven én naar de dood.

De dood was overigens iets wat ik niet alleen in deze tempel tegen kwam. Tijdens mijn eerdere reis in Nepal wandelde ik zonder dat ik het door had langs lijkverbrandingen in Bhaktapur en Kathmandu. In Chitwan lag ik een nacht wakker omdat iemand in het dorp was overleden. De hele nacht werden mantra’s gezongen en werd gedrumd door een sjamaan en de familie, met als doel de overgang van de ziel naar het dodenrijk.

Van de huisbaas begreep ik dat er tijdens die ceremonie een pop zou staan met botten of haren van de overleden persoon erin. Ik weet overigens niet of dit waar is, maar daar gaat het ook niet om. De sluier van mythes, rituelen, ceremonies en legendes hier fascineren.

Tot slot ontdekte ik tijdens mijn reis door Nepal dat in de Himalaya-gebieden rondom Tibet nog inventiever wordt omgegaan met overleden: deze zouden worden gevoerd aan de gieren. De zogenaamde ‘hemel-begrafenis’. De dode wordt achtergelaten op een helling of stellage, en teruggegeven aan de elementen waaruit de mens is opgebouwd; aarde, water, vuur en lucht. Vanuit het Boeddhisme gelooft men dat de gieren de ziel vrijmaken van zijn aardse banden, om geboren te kunnen worden in een volgend lichaam.

My Master Journey de podcast

Ik nam tijdens mijn eerste bezoek aan deze tempel in 2023 een podcast op waarin ik mijn verbazing en tegelijkertijd excitement en fascinatie deel. Je luistert hem hier: