21/08/2023

Pashupatinath: Kennismaken met de dood in Nepal

MasterJourney_Tempelbezoek_Pashupatinath

Tijdens mijn reis door Nepal bracht ik onder andere een bezoek aan die tempel met die hele moeilijke naam: de Pashupatinath tempel.

Je gaat niet naar deze tempel in Kathmandu om de tempel zelf te bekijken. Sterker nog, als niet-hindoe kom je de tempel niet eens binnen. Nee, je bezoekt de Pashupatinath-tempel voor de lijkverbrandingen die daar plaatsvinden en voor alles wat eromheen gebeurt.

Het is een bizarre confrontatie met de vergankelijkheid van het leven. Het doet je beseffen dat er één ding zeker is in het leven: we zullen op een dag sterven. Hoe wordt de dood eigenlijk bekeken in Nepal?

Hoe kijkt men eigenlijk tegen de dood aan in Nepal?

Geschatte leestijd: 9 minuten

Pashupati-wat?

Het is een hele mond vol: de Pashupatinath-tempel in Kathmandu. Deze hindoetempel, gelegen aan de Bagmati rivier, is een van de grootste hindoetempels ter wereld. En dat niet alleen, het is ook een van de weinige plaatsen waar je traditionele Hindoe-crematies kunt bijwonen.

Aan de oevers van de rivier worden elke dag aan de lopende band lijkverbrandingen uitgevoerd en het is heel bijzonder deze ceremonies met je eigen ogen mee te zien. Het zet je namelijk aan het denken over een onderwerp waarmee we vroeg of laat allemaal te maken krijgen: de dood.

MasterJourney_Lijkverbranding

De dood in Nepal

Reïncarnatie en leven na de dood

In het oosten wordt heel anders tegen de dood aangekeken dan bij ons in Nederland.

In Nepal gaan boeddhisme en hindoeïsme hand in hand, en veel uitgangspunten over de dood zijn hetzelfde in beide geloven. Ook is er in Nepal een mengelmoes van allerlei andere stromingen, zoals het lamaïsme, Tibetaans boeddhisme, sjamanisme etc.

Hoewel er nuanceverschillen zijn binnen deze stromingen en wat wordt geloofd binnen de verschillende etnische groepen in Nepal, komt reïncarnatie en leven na de dood overal terug. In dat opzicht is de dood dus niet het einde, maar het begin van iets nieuws.

Dat klinkt in ieder geval optimistischer, vind je niet?

Crematies

De Pashupatinath Tempel is een hindoetempel en het overgrote deel (80%) van de Nepalese bevolking hangt het Hindoeïsme aan.

De meeste hindoes worden gecremeerd, omdat dat de snelste manier is om de terugkeer van het lichaam naar de bron te laten plaatsvinden. Verder heeft het nog een aantal andere voordelen zoals purificatie van het lichaam. Wel zijn er een aantal uitzonderingen zoals zwangere vrouwen, lepra patienten, saddhoes en kinderen.  Zij worden in principe begraven.

Omdat men gelooft dat de ziel weer in een nieuw omhulsel geboren zal worden is het belangrijk de crematie zo snel mogelijk na het overlijden te laten plaatsvinden. Net zoals bij de geboorte wordt ook bij de uitvaart gebruik gemaakt van de astrologische uitgangspunten.

Zo schijnt, volgens Vedische astrologische principes, het symbolische afscheid van een persoon gunstig te zijn op zondagen, maandagen en donderdagen. Ook de stand van de zon en Jupiter zouden een rol spelen in een gunstige crematiedag.

Karma

Crematies worden uitgevoerd volgens specifieke rituelen met als doel de ziel zo snel mogelijk uit het lichaam te bevrijden. Er wordt gelooft dat je in een volgend leven kan reïncarneren in verschillende vormen, afhankelijk van je karma.

Het is dus belangrijk dat je het in dit leven goed doet. Anders pluk je daar in je volgende leven de spreekwoordelijke vruchten van.

Lijkverbrandingen in de Pashupatinath

Een crematie, en de dood in algemene zin, wordt in Nepal dus vanuit een ander perspectief bekeken dan bij ons.

HET LIJKT WEL EEN ATTRACTIE

Het bezoek aan de Pashupatinath Tempel is daarmee bijna een attractie. Om de ‘attractiepark-ervaring’ compleet te maken betaal je bij aankomst entree en krijg je een bezoekerspas.

Ik weet nog dat ik dacht; dit is eigenlijk best apart. Ik betaal geld om te kijken hoe iemand verbrand wordt. En ik heb er nog zin in ook….

HET IS EEN WERELD OP ZICH

Zodra je het terrein op loopt zie je direct de rivier met daarlangs grote rookwalmen. Aan de kades is het een komen en gaan van lijken, brand, rituelen, huilende vrouwen en heen en weer lopende mensen. Maar dat niet alleen, langs de kade zie je ook heilige koeien, astrologen, handlezers en vooral heel veel “pottenkijkers”.

Rond de Pashupatinath tempel is een park en zijn verschillende bijgebouwen van de tempel. Het stikt hier van de apen en van de mensen die aan het chillen zijn. Ook kom je verschillende terrasjes tegen waar je kan zitten en wat kan drinken.

Het is een wereld op zich.

MasterJourney_Nepal_Pashupatinath

Tip: neem een gids

Om een idee te krijgen van wat er gebeurt tijdens de crematies, raad ik je aan een gids te boeken voor uitleg. Mijn eerste bezoek aan de Pashupatinath tempel deed ik met een gidsIk nam deel aan een spirituele tour door het dagelijks leven van de mensen in Nepal, waarbij we onder andere ook een bezoek brachten aan deze tempel.

Ik kan je deze tour echt aanraden. Het was super waardevol om te horen wat de filosofie en geloofsovertuigingen met betrekking tot de dood zijn in Nepal, hun visie op de dood en te begrijpen wat de rituelen inhouden.

Let op: dit is een gesponsorde link. Dat betekent dat ik een kleine commissie krijg voor mensen die via mijn website boeken. Jij betaalt hier geen euro extra voor. Ik deel deze link niet om geld te verdienen, maar omdat ik deze tour zelf helemaal fantastisch vond.

Avond ceremonies bij de Pashupatinath

Als je echt een bijzondere ervaring wil ga dan einde van de middag en blijf tot de avond.

Zodra het donker wordt, vinden er namelijk speciale rituelen plaats met lichtjes, mantra’s, drum en dans. Verder loont het de moeite om te kijken of er speciale feestdagen zijn in de periode dat jij wil gaan. Het hindoeïsme kent veel speciale dagen, en tijdens deze dagen is de tempel zeer druk bezocht.

Mediterende en blowende sadhoe’s 

Pashupati is een incarnatie van Shiva en deze tempel is dit is dan ook een zogenaamde Shiva-tempel. 

Rondom de tempel zie je volop sadhoes in meditatiehouding zitten.  Sadhoe is Sanskriet voor “goed persoon”.  Deze mannen, ook wel baba’s genoemd, hebben huis en bezittingen opgegeven voor het volgen van hun spirituele pad en worden gezien als volgelingen van Shiva, de hindoeïstische god van vernietiging.

Deze schaars geklede mannen lopen rond met dreads, schmink, kralenkettingen en een drietang van Shiva in de hand. Oh ja; en ze smeren hun lijf in met as van overledenen. 

Deze, door hindoes als heiligen gezien, leven van donaties. Toch zie je veel van hen bedelen om geld en foto’s (tegen betaling). Ze brengen hun dag veelal blowend door (Shiva zou ook Marihuana gerookt hebben) en staan erom bekend behoorlijk agressief te kunnen worden. 

Tijdens mijn laatste bezoek aan de tempel zag ik werkelijk de ene na de andere sadhoe een joint draaien.  Ergens vond ik dit dan wel weer hilarisch. Op de een of andere manier had ik heiligen nooit eerder in mijn leven geassocieerd met wiet.

MasterJourney_Pashupatinath
Op de foto met saddhoe’s bij de Pashupatinath Tempel in Kathmandu. Let op: een foto maken kost geld.

Vleesetende aghori’s; mythe of werkelijkheid?

Of het nou kwam door de wiet, door hun voorkomen of door de verhalen, ergens vond ik deze sadhoes fascinerend. En het werd nog interessanter toen ik hoorde over de Aghori’s.

In India, en dan met name in het wereldberoemde Varanasi (ook wel Beneras genaamd), zouden sadhoe’s leven die de duistere kanten van Shiva aan hangen, ook wel aghori’s genoemd.

Zij smeren niet alleen hun lijf in met as, maar zouden ook uit schedels drinken en het vlees eten van overleden mensen die niet ritueel zijn verbrand. Dit vanuit het oogpunt dat alles recyclebaar is. 

Je snapt wel wat er op mijn lijstje voor India staat: een bezoek aan Varanasi en meer te weten komen over deze mystieke en toch wel bijzonder soort heiligen. 

Nog meer bijzonderheden

De dood is doodgewoon in Nepal

Mijn bezoek aan deze tempel was een van de meest bijzondere ervaringen van mijn reis door Nepal. Het liet mij namelijk nadenken over een onderwerp wat hier doodnormaal is: de dood.

De dood was overigens iets wat ik niet alleen in deze tempel tegen kwam. Ook tijdens wandelingen door Bhaktapur en Kathmandu wandelde ik zonder dat ik het door had langs lijkverbrandingen aan de rivier.

In Chitwan lag ik een hele nacht wakker omdat iemand in het dorp was overleden. De hele nacht door werden mantra’s gezongen en werd gedrumd door een sjamaan en de familie, met als doel de overgang van de ziel naar het dodenrijk.

Van de huisbaas begreep ik dat er tijdens die ceremonie een pop zou staan met botten of haren van de overleden persoon erin. Ik weet overigens niet of dit waar is, maar daar gaat het ook niet om. De sluier van mythes, rituelen, ceremonies en legendes rondom de dood fascineren me.

Tot slot ontdekte ik tijdens mijn reis door Nepal dat in de Himalaya-gebieden rondom Tibet nog inventiever wordt omgegaan met overleden: deze zouden worden gevoerd aan de gieren.

De zogenaamde ‘hemel-begrafenis’. De dode wordt achtergelaten op een helling of stellage, en teruggegeven aan de elementen waaruit de mens is opgebouwd; aarde, water, vuur en lucht.

Vanuit het Boeddhisme gelooft men dat de gieren de ziel vrijmaken van zijn aardse banden, om geboren te kunnen worden in een volgend lichaam.

WEER EENS WAT ANDERS DAN CAKE MET KOFFIE

Dat was mijn conclusie na mijn kennismaking met de dood in Nepal. Het is in ieder geval een stuk spannender dan bij ons in Nederland.

My Master Journey de podcast

Ik nam trouwens tijdens mijn eerste bezoek aan deze tempel een podcast op waarin ik mijn verbazing en tegelijkertijd excitement en fascinatie deel.

Je luistert hem hier:

Jouw journey:

Ik ben benieuwd naar jouw reactie op dit verhaal. Hoe sta jij tegenover de dood? Geloof jij in leven na de dood? En zou jij een bezoek brengen aan deze tempel als jij naar Nepal gaat?

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *